Het bestemmingsplan onder de Omgevingswet
De Omgevingswet bundelt sinds 1 januari 2024 alle regels voor de fysieke leefomgeving. Ze verving tientallen oude wetten, waaronder de wet waarop het bestemmingsplan stond. Sindsdien bestaat het bestemmingsplan niet meer als losse figuur: het is opgegaan in het omgevingsplan van de gemeente. Je oude bestemmingsplan blijft gelden als tijdelijk deel van dat omgevingsplan, tot de gemeente het omzet. In het dagelijks leven zegt iedereen nog bestemmingsplan. Voor de regels op jouw adres verandert er meestal weinig zolang de omzetting loopt.
Wat is de Omgevingswet?
De Omgevingswet gaat over de ruimte om ons heen. Bouwen, wonen, milieu, water, natuur en erfgoed vielen vroeger onder tientallen aparte wetten. Sinds 1 januari 2024 staan die regels samen in één wet.
Het doel is meer overzicht en één digitaal loket. Een aanvraag of melding doe je nu via het Omgevingsloket. Wil je de wet naslaan, dan kan dat bij het informatiepunt IPLO en op Rijksoverheid.nl.
Wat betekent dit voor het bestemmingsplan?
Het grootste gevolg: het bestemmingsplan is opgegaan in het omgevingsplan. Elke gemeente heeft nu één omgevingsplan voor het hele grondgebied, in plaats van veel losse bestemmingsplannen.
Je oude bestemmingsplan is niet verdwenen. Alle plannen die op 1 januari 2024 golden, vormen samen het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Ze blijven gelden tot de gemeente ze vervangt. Sinds 1 januari 2026 kan een gemeente het omgevingsplan alleen nog wijzigen via de nieuwe landelijke standaard.
Het onderscheid tussen de oude en nieuwe naam leggen we uit bij het verschil tussen bestemmingsplan en omgevingsplan.
De overgangsfase tot 2032
Gemeenten hebben tijd gekregen om de overstap te maken. Ze zetten hun oude bestemmingsplannen stap voor stap om naar het nieuwe deel van het omgevingsplan, dat aan de landelijke standaard voldoet.
Het Rijk houdt 2032 aan als streefdatum waarop dat klaar is. Tot die tijd bestaan het nieuwe deel en het tijdelijke deel naast elkaar. Welk gebied wanneer aan de beurt is, bepaalt de gemeente zelf. Daardoor kan het per adres verschillen of je met nieuwe of met oude regels te maken hebt.
Wat betekent het voor jou?
Voor de meeste mensen verandert er in de praktijk weinig. Op drie momenten is het toch handig om het te weten.
- Koop je een huis? Check de bestemming en de regels vóór je biedt. Wat geldt, staat in het omgevingsplan, inclusief het tijdelijke deel. Zie wat is een bestemmingsplan.
- Ga je verbouwen? Kijk eerst wat je bestemming toelaat en of je een vergunning nodig hebt. Begin bij wat mag ik bouwen en doe daarna de vergunningcheck op het Omgevingsloket.
- Wil je opkomen tegen een plan of vergunning? De procedures lopen nu onder de Omgevingswet. Lees hoe dat werkt bij bezwaar maken tegen een bestemmingsplan.
De Omgevingswet verandert vooral de vorm en de procedures. Wat concreet op jouw adres mag, lees je altijd in het geldende plan zelf.
Begin bij je eigen adres
Zie eerst welke bestemming er nu geldt - dat bepaalt je vervolgstap.
Veelgestelde vragen
Sinds 1 januari 2024. Vanaf die datum bundelt de wet alle regels voor de fysieke leefomgeving en is het bestemmingsplan opgegaan in het omgevingsplan van de gemeente. Vergunningen en meldingen vraag je sindsdien aan via het digitale Omgevingsloket.
Ja. Alle bestemmingsplannen die op 1 januari 2024 golden, blijven gelden als tijdelijk deel van het omgevingsplan. Ze verdwijnen pas als je gemeente het gebied omzet naar het nieuwe deel. Het Rijk houdt daarvoor 2032 als streefdatum aan.
Nee. De regels op je adres blijven gelden zonder dat je iets hoeft te doen. Alleen als je zelf iets wilt, bijvoorbeeld verbouwen of een plan laten wijzigen, krijg je met de nieuwe procedures en het Omgevingsloket te maken.
Uitleg en wetteksten staan bij het informatiepunt IPLO en op Rijksoverheid.nl. Wil je weten welke regels op een adres gelden, dan kijk je in het omgevingsplan via Regels op de kaart of via deze site.
Verwante onderwerpen
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Voor jouw situatie: neem contact op met je gemeente of een adviseur. Laatst gecontroleerd op 4 september 2026 door de redactie.