Wat mag ik bouwen op mijn adres?
Wat je mag bouwen, hangt van twee dingen af: het omgevingsplan van je gemeente, vroeger het bestemmingsplan, en de landelijke regels voor vergunningvrij bouwen. Het omgevingsplan bepaalt de bestemming, waar je hoofdgebouw mag staan en meestal ook de maten, zoals de hoogte. Kleinere bouwwerken mag je soms zonder vergunning plaatsen. Werk van groot naar klein: eerst je bestemming, dan je bouwvlak, dan de maten, en tot slot de vergunningcheck. Vul je adres in om te zien wat er geldt.
Zo lees je je bouwregels: bestemming, bouwvlak, maten
Wat je mag bouwen, staat in het omgevingsplan van je gemeente. Dat is sinds de Omgevingswet de opvolger van het bestemmingsplan. Lees je bouwregels van groot naar klein: eerst de bestemming, dan het bouwvlak, dan de maten.
Begin bij de bestemming. Die vertelt waarvoor de grond bedoeld is, bijvoorbeeld wonen of tuin, en dus wat er op het perceel mag gebeuren.
Kijk daarna naar het bouwvlak, het stuk grond waar je hoofdgebouw mag staan. Buiten dat vlak mag vaak minder, al laten veel plannen op het achtererf wel kleinere bouwwerken toe.
Let tot slot op de maten: de bouwhoogte, de goothoogte en het bebouwingspercentage, het deel van je perceel dat bebouwd mag worden. Neem een dakkapel: eerst kijk je of je woonbestemming bouwen toestaat, dan of je binnen het bouwvlak of op het achtererf zit, en tot slot of de hoogte binnen de regels valt.
Vergunningvrij of toch een vergunning?
Niet elk bouwplan heeft een vergunning nodig. Bepaalde bouwwerken mag je vergunningvrij bouwen. Dat is landelijk geregeld in het Besluit bouwwerken leefomgeving, kortweg het Bbl.
Of iets vergunningvrij is, hangt vooral af van de plek op je perceel. Het achtererfgebied, het deel van je erf achter en soms naast je huis, kent ruimere regels dan de voorkant. Ook de maten en het gebruik tellen mee.
De zekerste manier om te weten of je een vergunning nodig hebt, is de vergunningcheck op het Omgevingsloket. En let op: ook een vergunningvrij bouwwerk mag niet botsen met het gebruik dat het omgevingsplan toestaat.
Waar vind je de maten die gelden?
Deze site vult je adres in bij de officiële open bronnen. De bestemming en de geldende documenten laten we altijd zien: die staan vast. Bij de bouwmaten ligt het lastiger.
Nieuwere plannen leveren maten netjes gestandaardiseerd aan. Dan tonen we het getal gewoon. Oudere plannen zetten dezelfde maat soms als losse tekst in de regels. In dat geval verzinnen we niets: je krijgt de letterlijke regeltekst met een link naar de bron, zodat je hem zelf kunt nalezen.
Deze site is een hulpmiddel, geen officiële bron. Wil je zeker weten welke maat geldt, controleer die dan in het omgevingsplan zelf via Regels op de kaart, of vraag het na bij je gemeente.
Veelvoorkomende bouwplannen
De meeste bouwvragen draaien om een handjevol terugkerende plannen. Per plan lees je waar je op moet letten en hoe je het voor jouw adres checkt.
- Dakkapel plaatsen: voor- of achterkant maakt uit, plus welstand.
- Uitbouw bouwen: het achtererfgebied, het bouwvlak en je buren.
- Schuur of tuinhuis: een bijbehorend bouwwerk, en waarvoor je het gebruikt.
- Bedrijf aan huis: wat het omgevingsplan van je vraagt.
Stap voor stap
Vul je adres in en kijk welke bestemming geldt. Die bepaalt waarvoor de grond bedoeld is.
Bekijk waar je hoofdgebouw mag staan en welke hoogtes en percentages er gelden.
Ga naar het Omgevingsloket en check of je plan vergunningvrij is of dat je een vergunning aanvraagt.
Dit is een hulpmiddel, geen officiële bron. Controleer de exacte maten en voorwaarden altijd in het omgevingsplan zelf, bijvoorbeeld via Regels op de kaart, of vraag het na bij je gemeente.
Begin bij je eigen adres
Zie eerst welke bestemming er nu geldt - dat bepaalt je vervolgstap.
Verder lezen
Veelgestelde vragen
Vul je adres in op deze site. Je ziet dan de bestemming en de documenten die gelden. Wil je alle regels en maten precies weten, kijk dan in het omgevingsplan zelf via Regels op de kaart. Voor de vraag of je een vergunning nodig hebt, gebruik je de vergunningcheck op het Omgevingsloket.
Nee. Kleinere bouwwerken mag je soms vergunningvrij plaatsen. Of dat mag, hangt af van de plek op je perceel, de maten en het gebruik. De vergunningcheck op het Omgevingsloket geeft uitsluitsel. Vergunningvrij is trouwens niet regelvrij: je moet nog steeds aan de bouwtechnische eisen voldoen.
Het bouwvlak is het stuk grond waar je hoofdgebouw mag staan. Binnen dat vlak heb je de meeste ruimte. Buiten het bouwvlak mag vaak minder, al laten veel plannen op het achtererf nog wel een schuur of uitbouw toe. Kijk daarom eerst waar het bouwvlak op jouw perceel ligt.
Soms wel, maar niet zomaar. Je kunt de gemeente vragen om af te wijken van het plan of om het omgevingsplan te wijzigen. Dat kost tijd en geld, en de uitkomst staat niet vast. Op de pagina over het bestemmingsplan wijzigen lees je hoe dat gaat.
Ja, dat kan. Naast het omgevingsplan kan een welstandsnota gelden, met regels over het uiterlijk van je bouwwerk. Ook kunnen er erfgoedregels spelen, bijvoorbeeld bij een monument of in een beschermd gebied. Je gemeente vertelt je wat op jouw adres precies meetelt.
Verwante onderwerpen
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Voor jouw situatie: neem contact op met je gemeente of een adviseur. Laatst gecontroleerd op 9 juli 2026 door de redactie.