Omgevingsplan: wat is het en wat staat erin?
Het omgevingsplan is het plan waarin je gemeente alle regels voor de fysieke leefomgeving vastlegt: wat je waar mag bouwen en gebruiken, en ook zaken als geluid en erfgoed. Sinds de Omgevingswet van 1 januari 2024 heeft elke gemeente er één, voor het hele grondgebied. Het omgevingsplan is de opvolger van het bestemmingsplan. Je oude bestemmingsplan geldt nog: het hoort bij het tijdelijke deel van het omgevingsplan. Vul je adres in en je ziet welke regels bij jou gelden.
Wat is het omgevingsplan?
Het omgevingsplan is het regelboek van de gemeente voor de leefomgeving. Het bepaalt per stuk grond wat is toegestaan: wonen, werken, groen, verkeer, enzovoort. In dat opzicht lijkt het sterk op het oude bestemmingsplan.
Het verschil is dat er per gemeente maar één omgevingsplan is, voor het hele grondgebied. Vroeger lagen er veel losse bestemmingsplannen naast elkaar. Nu komt alles in één plan samen, waardoor beter te overzien is waar een regel vandaan komt.
Het omgevingsplan hoort bij de Omgevingswet, die sinds 1 januari 2024 geldt.
Wat staat er in een omgevingsplan?
Een omgevingsplan werkt met een kaart en regels, net als vroeger. Op de kaart zie je de gebieden en functies. In de regels lees je per gebied wat mag.
Het kan meer soorten regels bevatten dan het oude bestemmingsplan. Naast bestemmen en bouwen gaat het ook over onderwerpen als geluid, bodem, natuur en erfgoed. Regels die vroeger landelijk of in aparte verordeningen stonden, verhuizen deels naar het omgevingsplan.
De vaste bouwstenen ken je waarschijnlijk al: een bouwvlak voor de plek van een gebouw, een bouwhoogte voor de hoogte, en functieaanduidingen voor bijzondere details binnen een gebied.
Hoe verhoudt het zich tot je oude bestemmingsplan?
Toen de Omgevingswet inging, kreeg elke gemeente automatisch een omgevingsplan. In het begin bestond dat vooral uit alle oude bestemmingsplannen bij elkaar: het tijdelijke deel.
Die oude plannen blijven gewoon gelden. De gemeente vervangt ze stap voor stap door nieuwe regels die aan de landelijke standaard voldoen. Sinds 1 januari 2026 kan een wijziging alleen nog via die standaard. Het Rijk wil dat gemeenten uiterlijk in 2032 klaar zijn met de omzetting.
Zit jouw gebied nog in het tijdelijke deel, dan gelden de regels van je vertrouwde bestemmingsplan. Meer daarover lees je bij het verschil tussen bestemmingsplan en omgevingsplan.
Hoe bekijk je het omgevingsplan?
De officiële viewer heet Regels op de kaart. Daar zie je het omgevingsplan met de kaart, de regels en de brondocumenten. Handig als je alles tot op de letter wilt nalezen.
Op deze site kan het sneller. Je vult je adres in en wij tonen de geldende bestemming, de documenten en de datum in gewone taal, met de officiële open data als bron. Wil je weten wat een bestemming inhoudt? Bekijk het overzicht van alle bestemmingen.
Bekijk je adres op de bestemmingsplan-kaart, of open direct Regels op de kaart.
Of jouw gebied nog onder het tijdelijke deel valt of al onder het nieuwe deel, verschilt per gemeente en per gebied.
Begin bij je eigen adres
Zie eerst welke bestemming er nu geldt - dat bepaalt je vervolgstap.
Veelgestelde vragen
Ze doen hetzelfde werk, maar het omgevingsplan is de nieuwe, bredere versie. Sinds de Omgevingswet heeft elke gemeente één omgevingsplan in plaats van veel losse bestemmingsplannen. Je oude bestemmingsplan geldt nog, als onderdeel van het tijdelijke deel van het omgevingsplan.
Ja. Sinds 1 januari 2024 heeft elke gemeente van rechtswege een omgevingsplan. In het begin bestaat dat vooral uit de bestaande bestemmingsplannen, het tijdelijke deel. Het nieuwe deel vult de gemeente de komende jaren stap voor stap in.
Dat zijn alle bestemmingsplannen en enkele landelijke regels die op 1 januari 2024 golden. Ze zijn automatisch onderdeel van het omgevingsplan geworden en blijven gelden tot de gemeente ze vervangt. Het Rijk houdt daarvoor 2032 als streefdatum aan.
In de officiële viewer Regels op de kaart, of sneller en in gewone taal via deze site door je adres in te vullen. Je ziet dan de bestemming en de geldende documenten, met de datum van de bron erbij.
Verwante onderwerpen
Dit artikel is algemene informatie, geen juridisch advies. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. Voor jouw situatie: neem contact op met je gemeente of een adviseur. Laatst gecontroleerd op 9 juli 2026 door de redactie.