Wat is een milieucategorie?

De indeling komt uit de landelijke systematiek voor milieuzonering van de VNG. Per bedrijfstype is gekeken naar vier vormen van hinder: geur, stof, geluid en gevaar. Daar hoort een richtafstand bij, de afstand die je normaal tussen het bedrijf en een rustige woonwijk aanhoudt. Categorie 1 is lichte bedrijvigheid met weinig hinder en een afstand van zo'n 10 meter; bij de zwaarste categorieën, zoals grote industrie, loopt die op tot honderden meters of meer dan een kilometer. De categorieën 3, 4 en 5 zijn vaak nog opgesplitst, bijvoorbeeld in 3.1 en 3.2.

In de regels van een bedrijfsbestemming lees je meestal tot en met welke categorie is toegestaan, bijvoorbeeld 'bedrijven tot en met categorie 2'. Dicht bij woningen ligt die grens laag, op een bedrijventerrein verder van huizen mag vaak een hogere categorie. Soms geldt op een deel van het gebied een andere grens via een functieaanduiding. Welke bedrijven onder welke categorie vallen, zoek je op in de Staat van Bedrijfsactiviteiten die als bijlage bij de regels hoort.

De milieucategorie is een hulpmiddel, geen keiharde norm. Een bedrijf dat in de lijst hoog uitvalt maar in de praktijk weinig overlast geeft, kan de gemeente soms toch toestaan met een afwijking. Sinds de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking trad, zijn bestemmingsplannen tijdelijk onderdeel van het omgevingsplan. De Staat van Bedrijfsactiviteiten en de milieucategorieën blijven daarin in veel gemeenten gewoon in gebruik. Wil je weten wat er op een plek geldt, bekijk dan de kaart en lees de regels bij de bedrijfsbestemming erbij.