Wat is de watertoets?

Bij bijna elk ruimtelijk plan verandert er iets aan de manier waarop water zich gedraagt. Meer daken en bestrating betekent bijvoorbeeld dat regen minder de grond in zakt en sneller wegstroomt. De watertoets zorgt ervoor dat het waterschap daar op tijd naar kijkt. De gemeente betrekt het waterschap dus al vroeg bij het maken of wijzigen van een plan, zodat wateroverlast, droogte en veiligheid niet pas achteraf een probleem worden.

De watertoets is geen los stempel, maar een overleg waarvan de uitkomst in het plan wordt vastgelegd. Die uitkomst komt terug in de waterparagraaf van de toelichting: daarin staat hoe met de wateradviezen is omgegaan. Sinds de Omgevingswet van 1 januari 2024 loopt dit via het omgevingsplan. Maakt de gemeente een nieuw deel van dat plan, dan moet zij het waterbelang meewegen en de waterbeheerder daarbij betrekken.

Het waterschap geeft advies, geen definitief oordeel: de gemeente weegt dat mee en houdt de eindbeslissing. Toch telt zo'n advies zwaar, want het waterschap gaat over de dijken, sloten en het waterpeil in de omgeving. Voor jou als bewoner speelt de watertoets meestal op de achtergrond. Je merkt hem als een gebied wordt ontwikkeld of als een plan wordt gewijzigd, en soms zie je het resultaat terug in extra waterregels, bijvoorbeeld een dubbelbestemming voor een waterkering. Ga je zelf flink verharden of iets groters bouwen, vraag dan bij je gemeente of het waterschap na of er waterregels gelden.