Bestemmingsplan Westerkwartier inzien

Westerkwartier ligt in het westen van de provincie Groningen en is een jonge gemeente: hij ontstond in 2019 door het samenvoegen van Grootegast, Leek, Marum, Zuidhorn en een deel van Winsum. Het is een uitgestrekte, overwegend landelijke gemeente met ruim veertig kernen en veel buitengebied. Kenmerkend is het wegdorpenlandschap: lange bebouwingslinten langs licht slingerende wegen op de zandruggen, met daartussen de bekende houtsingels van het Zuidelijk Westerkwartier.

Voor het lezen van je bestemmingsplan betekent dat nogal wat. Op veel adressen overheerst agrarisch grondgebruik en wonen langs de linten, en in het buitengebied tellen landschaps- en natuurwaarden mee in de regels. Omdat de gemeente nog kort bestaat, gelden er bovendien op verschillende plekken nog oude plannen naast elkaar. Wil je weten wat er precies op jouw perceel geldt, dan kun je je eigen adres opzoeken in de kaart.

Welke bestemmingen kom je tegen in Westerkwartier

In het buitengebied van Westerkwartier zie je op de kaart vooral de bestemming Agrarisch terug. Dat past bij het karakter van de gemeente: kleinschalige percelen, boerderijlinten en veel open landbouwgrond. In de dorpen zelf, van Zuidhorn en Leek tot Grootegast en Marum, gaat het vaak om Wonen, meestal langs de historische linten. Op een adres met de bestemming Wonen is de grond bedoeld om op te wonen. Je mag er wonen en meestal ook een beroep aan huis uitoefenen, zolang het wonen de hoofdzaak blijft.

Elke bestemming heeft op de kaart een eigen kleur. Groen is bijvoorbeeld niet hetzelfde als agrarisch, en verkeer of water hebben weer een andere kleur. Wil je snel zien wat waar geldt, dan helpt het overzicht van de kleuren op de bestemmingsplankaart.

Let op bij verbouwen: beschermd dorpsgezicht en houtsingels

In Zuidhorn is de straat De Gast grotendeels aangewezen als rijksbeschermd dorpsgezicht, met de statige villa's en rentenierswoningen uit de late negentiende en vroege twintigste eeuw. In het Zuidelijk Westerkwartier vormen de houtsingels een beschermde landschapsstructuur. Zulke waarden kunnen in het plan zijn vastgelegd met een dubbelbestemming of een gebiedsaanduiding, en die brengt extra regels met zich mee bovenop de gewone bestemming.

Dat is belangrijk als je wilt verbouwen. In een beschermd gezicht of op een perceel met landschapswaarden kan er minder vergunningvrij dan je zou denken, en kan bijvoorbeeld het rooien van een singel of het bouwen van een schuur aan een vergunning gebonden zijn. Kijk daarom eerst wat er op jouw adres speelt voordat je aan de slag gaat, en check per geval wat je mag bouwen.

Vijf oude plannen worden één plan

Doordat Westerkwartier uit vijf voormalige gemeenten is ontstaan, gold er voor het buitengebied lange tijd een aantal verschillende bestemmingsplannen naast elkaar. Iets wat op een adres in het oude Zuidhorn mocht, kon in het oude Marum verboden zijn. De gemeente werkt daarom aan een uniform plan voor het hele buitengebied. Wat op dit moment op jouw perceel geldt, is het vigerende plan.

Sinds 1 januari 2024 geldt bovendien de Omgevingswet en zijn de bestaande bestemmingsplannen opgegaan in het omgevingsplan van de gemeente. Je oude plan blijft als tijdelijk deel gewoon gelden totdat de gemeente het omzet. In de praktijk zegt bijna iedereen nog bestemmingsplan. Wil je het naadje van de kous weten, lees dan het verschil tussen bestemmingsplan en omgevingsplan, en zoek daarna gewoon je eigen adres op om te zien wat er voor jou geldt.