Bestemmingsplan Winterswijk inzien

Winterswijk ligt in de Achterhoek, tegen de Duitse grens, en is veel meer dan alleen het dorp zelf. Om de kern heen liggen buurtschappen als Meddo, Ratum, Kotten, Woold, Miste, Corle, Brinkheurne, Huppel en Henxel. Een groot deel van de gemeente is buitengebied en valt binnen het Nationaal Landschap Winterswijk: een kleinschalig coulisselandschap met beekdalen, essen en oude bouwlanden. Bij Ratum ligt zelfs een steengroeve waar de oudste aardlagen van Nederland aan de oppervlakte komen.

Dat karakter zie je terug in het bestemmingsplan. In het buitengebied overheersen agrarische en groene bestemmingen, terwijl wonen, winkelen en werken zich concentreren in de kern en op de bedrijventerreinen. Voordat je een plan maakt, is het dus handig om te weten welke bestemmingen hier veel voorkomen en waar je op moet letten.

Welke bestemmingen kom je tegen in Winterswijk

Omdat een groot deel van de gemeente buitengebied is, kom je op veel adressen buiten de kern de bestemming Agrarisch tegen, vaak in combinatie met natuur- en landschapswaarden. In de buurtschappen en aan de linten wisselen boerenerven, losse woningen en kleine bedrijven elkaar af. Hier geldt nog altijd het bestemmingsplan Buitengebied, dat de gemeenteraad in 2011 vaststelde.

In de kern van Winterswijk ligt het accent op de bestemming Wonen. Op een adres met die bestemming is de grond bedoeld om op te wonen. Je mag er wonen en meestal ook een beroep aan huis uitoefenen, zolang het wonen de hoofdzaak blijft. In het compacte, historische centrum vind je daarnaast winkels, horeca en gemengde bebouwing, en aan de rand van het dorp liggen de bedrijventerreinen met de bestemming Bedrijf.

Let op bij verbouwen in de oude kern en het buitengebied

De oude kern van Winterswijk is sinds 2017 aangewezen als gemeentelijk beschermd dorpsgezicht. Dat gebied ligt op een zandrug langs de Whemerbeek en vertelt het verhaal van hoe het dorp is ontstaan. Wil je hier iets veranderen aan de buitenkant van je pand, dan kijkt de gemeente mee of het beeld als geheel niet wordt verstoord. Bouwen mag nog steeds, maar de historische sfeer weegt zwaar mee, en veel panden zijn bovendien monument.

In zo'n gebied is vergunningvrij bouwen vaak beperkter dan je zou denken, zeker aan de voorkant van je woning. Let daarnaast op een eventuele dubbelbestemming op je adres, bijvoorbeeld voor archeologie, cultuurhistorie of het beschermen van de landschapswaarden in het Nationaal Landschap. Zo'n extra laag stelt eigen regels bovenop de gewone bestemming en kan bepalen of en hoe diep je mag graven of aanbouwen.

Van bestemmingsplan naar omgevingsplan in Winterswijk

Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet en is het bestemmingsplan opgegaan in het omgevingsplan van de gemeente. Je oude plan blijft gelden tot de gemeente het omzet, en in de praktijk zegt bijna iedereen nog gewoon bestemmingsplan. Wat er precies op jouw perceel geldt, verschilt sterk: een boerenerf in Meddo of Kotten leest heel anders dan een huis in het beschermde centrum. Meer over dit verschil lees je op de pagina over bestemmingsplan en omgevingsplan.

Wil je zekerheid over jouw situatie, ga dan niet af op de buren maar kijk wat er echt op je eigen adres staat. Vul je adres in op de bestemmingsplankaart en je ziet meteen de bestemming, eventuele dubbelbestemmingen en de bouwregels die voor jou gelden.