Bestemmingsplan Brunssum inzien

De ruimtelijke ordening in Brunssum is getekend door het mijnverleden. Toen de Staatsmijnen Emma en Hendrik in de jaren rond 1911 en 1915 opengingen, groeide het dorp in korte tijd uit tot een echte mijnwerkersgemeente: tussen 1910 en 1930 liep het inwonertal op van ongeveer 1.400 naar 16.000. Om al die mijnwerkers te huisvesten werden er speciale wijken gebouwd, de mijnkoloniën. De mijnbouw stopte in 1973, maar de opzet van die wijken bepaalt nog altijd hoe grote delen van Brunssum eruitzien.

Je ziet dat verleden terug als je hier een bestemmingsplan bekijkt. Je komt compacte woonwijken tegen, een dorps centrum rond het Vijverpark, veel groen langs de Brunssummerheide en het voormalige mijnterrein van de Hendrik, waar nu het NAVO-hoofdkwartier JFC Brunssum zit. Wil je weten wat er precies op jouw adres geldt, dan is het handig om dat gericht op te zoeken in plaats van af te gaan op hoe de straat er nu uitziet.

Welke bestemmingen kom je tegen in Brunssum

In de oude mijnwijken en de latere uitbreidingen hebben de meeste straten de bestemming Wonen. Rond het centrum en het Vijverpark ligt een gemengder gebied met winkels en horeca, vaak met een centrum- of gemengde bestemming. Aan de randen van de gemeente overheerst juist groen: de Brunssummerheide is een uitgestrekt natuurgebied van ruim 2.000 hectare met heide en bos, en dat vertaalt zich in bestemmingen als groen, natuur en recreatie.

Op het oude mijnterrein van de Staatsmijn Hendrik is een heel ander verhaal aan de hand: daar zit sinds 1967 het NAVO-hoofdkwartier. Zulke plekken krijgen op de kaart meestal een maatschappelijke of bedrijfsbestemming. Zo zie je in één gemeente het hele scala terug, van rustige woonstraten tot een internationaal militair complex.

Verbouwen in een oude mijnkolonie: let op het beschermde gezicht

Vijf van de mijnkoloniën zijn zo waardevol dat ze samen zijn aangewezen als beschermd dorpsgezicht: Treebeek-Haansberg, Huizerveld-Rozengaard, Schuttersveld, De Egge en Langeberg. Woon je in een van deze wijken, dan is niet alleen je eigen huis van belang, maar ook het straatbeeld: de opzet van de straten, de voortuinen en de gevels horen bij het beschermde karakter. Dat staat in het bestemmingsplan vaak als een dubbelbestemming die over de gewone woonbestemming heen ligt.

In de praktijk betekent dit dat er minder vergunningvrij kan dan elders, vooral aan de straatkant. Voor zichtbare ingrepen zoals een dakkapel aan de voorzijde of een andere gevelindeling heb je hier vaker een vergunning nodig. Ga er dus niet vanuit dat iets zomaar mag: check eerst je eigen adres voordat je plannen definitief maakt.

Van bestemmingsplan naar omgevingsplan in Brunssum

Sinds 1 januari 2024 geldt de Omgevingswet en is het bestemmingsplan opgegaan in het omgevingsplan van de gemeente. Je oude plan blijft gewoon gelden tot de gemeente het omzet, en in de praktijk zegt bijna iedereen nog steeds bestemmingsplan. Wat het verschil precies is, lees je op de pagina over het verschil tussen bestemmingsplan en omgevingsplan.

Voor jou als bewoner of koper verandert er inhoudelijk weinig: je wilt gewoon weten wat er op jouw perceel mag. Vul je adres in via de bestemmingsplankaart en je ziet meteen welke bestemming en welke regels er in Brunssum voor jouw plek gelden.